İran ile İsrail arasındaki gerilim devam ederken, bölgede yeni ve geniş çaplı bir çatışma ihtimaline ilişkin dikkat çeken değerlendirmeler ortaya çıktı. İsrail tarafındaki değerlendirmelere göre İran, İsrail'e karşı olası yeni bir çatışmada farklı cephelerin aynı anda harekete geçmesini sağlayacak bir plan üzerinde çalışıyor.
Söz konusu senaryoda Lübnan'daki Hizbullah, Gazze'deki Hamas, Yemen'deki Husiler ve Irak'taki İran yanlısı silahlı grupların eş zamanlı olarak İsrail'e karşı harekete geçmesinin amaçlandığı öne sürüldü.
7 EKİM'DEKİ KOORDİNASYON EKSİKLİĞİNE DİKKAT ÇEKİLDİ
İsrail kaynaklı değerlendirmelerde, İran'ın yeni stratejisinin şekillenmesinde 7 Ekim 2023 saldırılarının önemli bir yer tuttuğu belirtiliyor. Hamas, 7 Ekim'de İsrail'e geniş çaplı bir saldırı düzenlerken İran ve Hizbullah aynı anda başka cephelerden saldırıya geçmemişti. Tahran'ın olası yeni bir çatışmada bu durumun tekrarlanmasını istemediği ve farklı cephelerin savaşın başlangıcından itibaren koordineli biçimde hareket etmesini hedeflediği ileri sürüldü.
BU KEZ TÜM CEPHELER AYNI ANDA HAREKETE GEÇEBİLİR
İddiaya göre İran'ın üzerinde çalıştığı yeni senaryonun en dikkat çekici noktası, İsrail üzerindeki askeri baskının tek bir bölgeyle sınırlı tutulmaması.
Planın hayata geçirilmesi halinde İsrail'in Lübnan sınırında Hizbullah, Gazze'de Hamas, Yemen yönünden Husiler ve Irak'taki İran yanlısı silahlı gruplarla eş zamanlı olarak karşı karşıya kalabileceği değerlendiriliyor.
Böyle bir senaryonun İsrail'in hava savunma sistemleri ve askeri kaynaklarını aynı anda farklı bölgelere yönlendirmek zorunda bırakmayı amaçlayabileceği belirtiliyor.
Ancak İran'ın böyle bir saldırı için karar aldığına veya herhangi bir operasyon tarihi belirlediğine ilişkin doğrulanmış bir bilgi bulunmuyor.
KUDÜS GÜCÜ KOMUTANLARIYLA İLGİLİ ÇARPICI İDDİA
İsrail basınına yansıyan haberlerde İran Devrim Muhafızları Ordusu'na bağlı Kudüs Gücü'nün faaliyetlerine ilişkin de dikkat çeken iddialara yer verildi.
Üst düzey Kudüs Gücü yetkililerinin Hizbullah, Husiler ve Irak'taki İran yanlısı silahlı grupların komutanlarıyla temaslarda bulunduğu öne sürüldü.
Görüşmelerde olası bir çatışmanın genişletilmesi ve farklı cephelerin koordinasyonunun ele alındığı iddia edildi. İran'ın böylece bölgedeki müttefiklerinin birbirlerinden bağımsız hareket etmeleri yerine ortak bir strateji doğrultusunda hareket etmelerini sağlamaya çalıştığı değerlendiriliyor.
İRAN'IN "VEKİL GÜÇLER" STRATEJİSİNDE YENİ DÖNEM
İran uzun süredir Orta Doğu'nun farklı bölgelerinde kendisine yakın silahlı gruplarla ilişkilerini sürdürüyor. Lübnan'daki Hizbullah bu yapının en güçlü unsurlarından biri olarak öne çıkarken Yemen'deki Husiler ve Irak'taki İran yanlısı milis gruplar da bölgesel denklemde önemli rol oynuyor.
Yeni iddialar ise Tahran'ın bu yapıları ayrı ayrı cepheler olarak kullanmak yerine olası bir savaşta eş zamanlı hareket eden daha koordineli bir yapıya dönüştürmeye çalıştığına işaret ediyor.
IRAK VE YEMEN CEPHELERİ DAHA FAZLA ÖNEM KAZANIYOR
Bölgedeki askeri ve siyasi dengelerin değişmesi, İran'ın stratejisinde Irak ve Yemen'in önemini artırıyor.
Husiler daha önce İsrail'i balistik füzeler ve insansız hava araçlarıyla hedef alırken, Irak'taki İran yanlısı silahlı gruplar da İsrail'e yönelik saldırılar düzenlediklerini açıklamıştı.
Bu nedenle olası yeni bir çatışmada İsrail'in yalnızca yakın sınırlarındaki tehditlerle değil, yüzlerce hatta binlerce kilometre uzaklıktaki noktalardan gerçekleştirilebilecek füze ve İHA saldırılarıyla da aynı anda karşılaşabileceği değerlendiriliyor.
'TEK CEPHELİ SAVAŞ OLMAYACAK'
İsrail tarafındaki değerlendirmelerde en fazla üzerinde durulan nokta ise olası yeni savaşın başlangıç biçimi.
7 Ekim saldırılarında Hamas'ın başlattığı çatışmanın ardından diğer cepheler zaman içerisinde hareketlenirken, yeni senaryoda İran ve müttefiklerinin daha ilk aşamada birden fazla cepheden İsrail'i baskı altına almaya çalışabileceği öne sürülüyor.
Buna göre İsrail aynı anda Gazze, Lübnan, Yemen ve Irak bağlantılı dört ayrı cepheden saldırılarla karşılaşabilir.
TAHRAN'DAN RESMİ BİR SALDIRI TAKVİMİ YOK
Ortaya atılan iddialara rağmen şu aşamada İran tarafından ilan edilmiş bir saldırı planı veya takvim bulunmuyor. Bu nedenle söz konusu senaryo, İsrail kaynaklı güvenlik değerlendirmeleri ve bölge basınına yansıyan iddialar çerçevesinde ele alınıyor.
Bununla birlikte Kudüs Gücü'nün bölgedeki gruplarla temaslarını artırdığı yönündeki haberler, İran'ın müttefikleri arasındaki askeri koordinasyonun seviyesi konusunda İsrail'deki endişeleri artırıyor.
