CENEVRE (AA) - MUHAMMET İKBAL ARSLAN - Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Sözcüsü Christian Lindmeier, İsrail'in saldırıları ve ablukası altında bulunan Gazze'de tam anlamıyla işleyen bir hastane olmadığını; çok sayıda eğitimli hemşire ve doktora sahip, eğitim hizmetlerinin geniş çapta sunulduğu bir sistemden, iflas etmiş bir sağlık sistemine gelindiğini vurguladı.
Lindmeier, İsrail'in Ekim 2023'ten bu yana saldırılar düzenlediği ve abluka altında tuttuğu Gazze'deki sağlık durumunun geldiği noktaya ilişkin AA muhabirinin sorularını yanıtladı.
Genel hatlarıyla bakıldığında Gazze Şeridi'nde birçok uzmanlık alanını barındıran ve ileri düzeyde uzmanlık gerektiren tedaviler için sadece çok az sayıda kişinin dışarıya sevk edilmesine ihtiyaç duyulan işleyen bir sağlık sisteminin mevcut olduğunu aktaran Lindmeier, şunları kaydetti:
"Gazze'de eğitilmiş yüksek oranda hemşire ve doktora sahip, eğitim hizmetlerinin geniş çapta sunulduğu ve örneğin yüzde 90'ın üzerinde yüksek aşılama oranlarına sahip bir sistemden bugün gelinen noktada esasen iflas etmiş bir sağlık sistemine geçildi. Şu anda yardıma muhtaç yaklaşık 2,1 milyon insan var. 36 hastaneden sadece 19'u kısmen hizmet verebiliyor. Diğerleri ise tamamen devre dışı kalmış durumda. Dolayısıyla Gazze'de şu anda tam anlamıyla işleyen bir hastane yok."
Lindmeier, yardıma muhtaç 2,1 milyon kişi için sadece 3 bin küsur yatak kapasitesi bulunduğunu, kullanılabilir durumda yaklaşık 100 yoğun bakım yatağının olduğunu belirtti.
Yaklaşık 120 yataklık bir doğum servisi kapasitesi bulunduğuna işaret eden Lindmeier, "Sonuç olarak sistem iflas etmiş durumda ve bu gerçekten üzücü çünkü Gazze bir zamanlar gayet iyi işleyen bir sağlık sistemine sahipti." diye konuştu.
Lindmeier, Gazze'deki hastalara, çocuklara, annelere, babalara ve esasen hiç kimseye ihtiyaç duydukları yardımı ulaştıramadıklarını söyledi.
Yardım ulaştırma konusunda birden fazla sorun olduğuna işaret eden Lindmeier, şunları aktardı:
"Her şeyden önce tahrip olmuş bir sistem ve yolların yanı sıra onay sürecindeki tıkanıklıklar söz konusu. Şu anda bir sevkiyatın (İsrail tarafından) onaylanması için ortalama 74 gün, yani 2,5 ay gerekiyor. Onay alındıktan sonra dahi sevkiyatın yüklenmesi, sınırın ötesine geçirilip Gazze'ye ulaştırılması ve oradan da ihtiyaç duyulan bölgelere nakledilmesi gerekiyor. Eğer onay çıkmazsa sürece en baştan başlamak zorunda kalıyoruz. Yani aynı onay için ikinci bir girişimde bulunmak adına yine ortalama 74 güne ihtiyaç duyuyoruz."
Lindmeier, küçük ilaç paketlerinin onay sürecinin daha kısa sürdüğünü ve reddedilme oranının daha az olduğunu vurgulayarak daha büyük cihazlar ve laboratuvar ekipmanlarının girişinin ya neredeyse hiç onaylanmadığını ya da onay sürecinin çok uzadığının altını çizdi.
Sözcü Lindmeier, "Laboratuvar ekipmanınız yoksa hastalık tespiti yapamazsınız. Bir salgının veya hastalık yayılımının başlayıp başlamadığını test edip belirleyemezsiniz. Kırık bir kemik veya iç kanama gibi durumlar için görüntüleme gerekebilir. Eğer çalışan bir cihazınız yoksa hasta acı çekebilir hatta Gazze dışında basit bir müdahaleyle kolayca çözülebilecek bir sorun yüzünden hayatını kaybedebilir. İşte en büyük sorun, bu." diye konuştu.
Gazze'ye giriş yapabilen kamyon ve konteyner sayılarına bakıldığını ancak bunların gerçekte kimlere ulaştığının pek dikkate alınmadığını kaydeden Lindmeier, tıbbi cihazlar ya da yedek parçaların gecikmeyle buraya ulaşmasının yüzlerce insanın gereksiz yere hayatını kaybetmesine neden olduğunu ve bunun kesinlikle kabul edilemeyeceğini vurguladı.
Yardım tırlarının Gazze'ye giriş yaptıktan sonra dahi nihai noktaya ulaşmasının önünde yıkılmış yollar, kontrol noktaları ve devam eden saldırılar gibi engeller bulunduğuna değinen Lindmeier, yardımların Gazze'ye girmiş olsalar dahi henüz hastaya ulaştıkları anlamına gelmediğini söyledi.
Lindmeier, Gazze'deki yakıt sıkıntısının sağlık sistemini etkilediğini kaydederek, her şeyden önce ambulansların görevlerini yerine getirebilmeleri için yakıta ihtiyaç duyduklarını bildirdi.
- "Gazze, enerji ihtiyacını tamamen jeneratörlere, yani yedek güç kaynaklarına dayalı olarak karşılıyor"
Çatışmaların çok erken bir aşamasında elektrik hatlarının kesildiğini hatırlatan Lindmeier, şu değerlendirmede bulundu:
"Gazze, enerji ihtiyacını tamamen jeneratörlere, yani yedek güç kaynaklarına dayalı olarak karşılıyor. Bir hastanenin günlük işleyişini sürdürebilmesi, yani ameliyathaneleri, doğumhaneleri ve görüntüleme cihazlarını çalıştırmak, binaları aydınlatmak ve doktorların ameliyatları kafa lambasıyla değil, gerçek bir aydınlatma altında yapmasını sağlamak için büyük miktarda yakıta ihtiyacı vardır. Yakıtınız yoksa bu sistemleri çalıştıramazsınız."
Lindmeier, Gazze'de yakıt olmadığında temiz suya erişilemediğini ve ihtiyaç duyulan birçok aletin çalıştırılamadığını kaydetti.
Gazze'deki darboğazlardan birinin de tıbbi tahliyeler olduğuna işaret eden Lindmeier, Ekim 2023'ten bu yana yaklaşık 14 bin hasta tahliye edildiğini belirterek bunu mümkün kılan herkese teşekkür etti.
Lindmeier, "Hala tahliye edilmeyi bekleyen ve uzun süredir bekleyişini sürdüren binlerce insan var. Üstelik durumu kritik olan bazı hastalar tahliye edilemiyor." dedi.
Gazze'deki sağlık sistemini yeniden inşa etmenin zorluğuna işaret eden Lindmeier, "Yarın barış sağlansa ve işe hemen yarın başlasak bile her şeyin tekrar düzene girmesi yıllar alacaktır." diye konuştu.
