Hande Atılgan - Evlilik yalnızca hayatı paylaşmak değil, aynı zamanda sağlıklı ve uzun bir yaşamın da önemli parçalarından biri olabilir. Araştırmalar, mutlu ve istikrarlı bir evliliğin sağlık üzerinde koruyucu bir etkisi olduğunu, ilişkiden duyulan doyumun yaşamın ilerleyen yıllarındaki sağlığı yakından etkilediğini ortaya koyuyor. Menopoz ve Pozitif Longevity Derneği Başkanı Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. Aydan Biri, hiç evlenmeyenler ve boşananların da dahil olduğu araştırma sonuçlarını gazetecilerle paylaştı.
Erkeğe daha yarıyor
“İyi evlilik koruyor, kötü evlilik ise stres hormonları, bağışıklık ve kalp-damar sistemi üzerinden sağlığı yıpratıyor” diyen Prof. Biri, “Eşini kaybeden kişide ölüm riskinin ilk aylarda belirgin biçimde yükselmesi, eşin varlığının gerçekten koruyucu olduğunu gösteriyor. Türkiye için ise Erkek evlilikten daha çok kazanıyor, kaybettiğinde de daha çok kaybediyor. Türkiye’de kadın erkekten ortalama 5.2 yıl daha uzun yaşıyor; bu farkın kapanmasında sağlıklı bir ilişki, en az ilaç kadar değerli” diyor. Dünyada yapılan farklı araştırmaların birbiriyle uyumlu sonuçlar verdiğini belirten Biri, öne çıkan şu verileri paylaştı:
Kolestrolden önemli
Harvard Yetişkin Gelişimi Araştırması’nda (1938’den bu yana sürüyor) 50 yaşından önceki evlilik istikrarı, 70-80 yaşlarda iyi yaşlanmayı belirleyen etkenlerden biri çıktı. Araştırmanın lideri Robert Waldinger’in aktardığına göre 80 yaşındaki sağlığı en iyi öngören, 50 yaşındaki kolesterol değil, ilişkilerden duyulan doyum.
PLoS Medicine’de yayımlanan ve 148 çalışmada 308 bin kişiyi bir araya getiren meta-analizde güçlü sosyal bağları olanların yaşama olasılığı yüzde 50 daha yüksek bulundu; bu kazanç kadında da erkekte de aynıydı.
American Journal of Epidemiology’deki 95 yayınlık analize göre hiç evlenmemiş olmak riski yaklaşık yüzde 24 artırıyor.
Mevzu mutlu evlilik
■ Psychological Bulletin’de yayımlanan, 72 binden fazla kişiyi kapsayan 126 çalışmalık meta-analize göre evliliğin kalitesi sağlığı, sağlıklı beslenme gibi alışkanlıklarla benzer büyüklükte etkiliyor.
■ Global Health Research and Policy dergisinde yayımlanan ve 7.9 milyon kişiyi kapsayan meta-analizde evli olmayan kadınlarda erken ölüm riski, evli kadınlara göre yüzde 22 daha yüksek bulundu. Japonya ve İngiltere’de yapılan benzer araştırmalarda evli kadınların kalp hastalığından ölüm riski daha düşük çıktı. Çalışmaların birlikte söylediği şu, kadının sağlığında belirleyici olan, evliliğin varlığından çok niteliği. Uzun ömrü belirleyen, yalnızca evli olmak değil, ilişkinin niteliği.
Boşanma kalbe dokunuyor
Prof. Dr. Aydan Biri, Social Science&Medicine dergisinde yayımlanan, 24 ülkede 600 milyondan fazla kişiyi kapsayan 104 çalışmalık meta-analizin boşanmış ya da eşinden ayrı yaşayan kişilerde erken ölüm riski evlilere göre yüzde 30 daha artırdığını vurguluyor. Biri, “Bu risk erkekte yüzde 37, kadında yüzde 22” diyor. PLoS One’da yayımlanan dulluk meta-analiz sonuçlarını aktaran Prof. Dr Biri’nin paylaştığı diğer iki araştırma da şu tespitler yer aldıyor:
“Eşini kaybeden erkekte ölüm riski yüzde 23 artarken kadında anlamlı bir artış görülmüyor; risk, kaybın ardından gelen ilk 6 ayda en yüksek düzeye çıkıyor. ABD’de 15 bin kişiyi izleyen Sağlık ve Emeklilik Araştırması’na göre bir kez boşanan kadında kalp krizi riski yüzde 24, 2 ve daha fazla boşanan kadında yüzde 77 daha yüksek. Aynı araştırmacıların bir başka çalışmasında, her iki cinsiyette de uzun ömrün en güçlü belirleyicilerinden biri evli geçirilen toplam yıl sayısı olarak bulundu.”
