Yüksek proteinli besinler her zaman faydalı mı? Yeni araştırma: 'Az olunca ömrü uzatıyor'

Araştırmacılar özellikle hareketsiz yaşayan yetişkinlerde ihtiyaçtan fazla protein tüketmenin uzun vadede düşündüğümüz kadar avantajlı olmayabileceğini söylüyor.

Wisconsin Madison Üniversitesi’nden araştırmacılar protein tüketimi, yaşlanma ve metabolizma üzerine yapılmış 350’den fazla bilimsel çalışmayı bir araya getirdi. İnceleme yalnızca insan çalışmalarına değil, farklı canlı türlerinde yapılan deneylere de baktı. Ortaya çıkan genel tablo, protein miktarı azaltıldığında bazı metabolik süreçlerin daha olumlu çalışabildiğini gösterdi.

Buradaki önemli nokta proteini tamamen kesmek değil. Araştırmacıların üzerinde durduğu konu, vücudun ihtiyacını karşılayacak kadar protein alırken sürekli fazlasını tüketmemek. Özellikle günün büyük bölümünü oturarak geçiren ve düzenli olarak yoğun egzersiz yapmayan kişilerde ekstra protein ürünlerinin her zaman gerekli olmadığı düşünülüyor.

Araştırmanın en dikkat çeken bölümlerinden biri yaşam süresiyle ilgiliydi. Daha düşük proteinli beslenmenin farklı hayvan modellerinde hem yaşam süresini hem de sağlıklı geçirilen yılları artırabildiği görüldü. Araştırmacılar bunun yalnızca daha az kalori yenmesinden kaynaklanmadığını, proteinin kendisinin ve içindeki bazı amino asitlerin de önemli rol oynadığını düşünüyor.

Özellikle izolösin adı verilen bir amino asidin azaltıldığı farelerde dikkat çekici sonuçlar elde edildi. Bir çalışmada erkek farelerin ortalama yaşam süresi kontrol grubuna göre yaklaşık yüzde 33 arttı. Bu sonuç insanlarda aynı oranda ömür uzaması anlamına gelmiyor ancak araştırmacıların neden protein miktarını bu kadar yakından incelediğini açıklıyor.

Araştırmada yalnızca toplam protein miktarı değil, proteinin içindeki amino asitlerin türü de öne çıktı. Özellikle metiyonin, izolösin ve valin adı verilen amino asitlerin azaltılması birçok çalışmada daha sağlıklı metabolizma ve daha uzun yaşamla ilişkilendirildi. Bu nedenle gelecekte yalnızca ne kadar protein yediğimiz değil, proteinin hangi kaynaklardan geldiği de daha fazla konuşulabilir. Et, süt ürünleri, yumurta, baklagiller ve tahılların amino asit dağılımları birbirinden farklı olduğu için beslenmenin tamamı burada önem kazanıyor.

Burada protein kötü bir besinmiş gibi düşünmemek gerekiyor. Protein kasların korunması, yeni kas dokusunun yapılması ve egzersiz sonrası toparlanma açısından son derece önemli. Düzenli spor yapan kişilerde yeterli protein almak kas gelişimini belirgin şekilde destekliyor. Çalışmanın yazarlarından Dudley Lamming de aktif kişilerde proteinin kas gelişimi açısından faydasının çok net olduğunu söylüyor. Araştırmacıların sorguladığı nokta ise hiç egzersiz yapmadan gün boyunca ekstra protein barları, pudingleri ve tozları tüketmenin gerçekten gerekli olup olmadığı.