Engelli bireylerin bakımında en kritik kusur "Onların yerine yapmak"!

Üsküdar Üniversitesi Sıhhat Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Engelli Bakımı ve Rehabilitasyon Program Lideri Öğr. Gör. Gönül Kil Tetik, 10–16 Mayıs Engelliler Haftası kapsamında engelli bakımı ve rehabilitasyon konusuna ait değerlendirmelerde bulundu.

Engelli bireyin yapabileceği şeyleri onun yerine yapmayın

Engelli bireylerin bakım ve rehabilitasyon sürecinde en sık yapılan yanlışlara değinen Öğr. Gör. Gönül Kil Tetik, “En sık yapılan yanılgı, engelli bireyin yapabileceği şeyleri bile onun yerine yapmaktır. Aileler birçok vakit yorulmasın diye düşünür ancak bu durum vakitle bireyin bağımsızlığını azaltabilir.
 Bir öteki kusur da rehabilitasyona geç başlamaktır. Biraz büyüsün düzelir fikri kimi durumlarda vakit kaybına neden olabilir. Ayrıyeten yalnızca fizikî gereksinimlere odaklanıp duygusal ve toplumsal muhtaçlıkları ihmal etmek de sık görülür. Halbuki moral, toplumsal takviye ve sevgi de tedavinin değerli bir kesimidir. Toplumsal izolasyon oluşturmak sürecin tarafını değiştirebilir. Bu yüzden ailelerin bu bahiste eğitimi değerlidir.” dedi.

Erken müdahale çok daha güzel sonuç veriyor

Rehabilitasyon sürecinde erken müdahalenin belirleyici rolüne işaret eden Öğr. Gör. Gönül Kil Tetik, “Erken başlanılan rehabilitasyon birçok vakit çok daha âlâ sonuç verir. Bilhassa çocuklarda beyin gelişimi süratli olduğu için erken eğitim ve terapi büyük fark yaratabilir. Örneğin konuşma gecikmesi, işitme kaybı, otizm yahut hareket sorunlarında erken dayanak alan çocuklar günlük yaşama daha kolay ahenk sağlayabilir. Kimi durumlarda vakit kaybı kalıcı sıkıntılara yol açabilir. Bu yüzden bekleyelim geçer yerine erken kıymetlendirme çok değerlidir.” diye konuştu.

Bazı durumlarda vakit kaybının kalıcı sonuçlar doğurabileceğini belirten Tetik, riskli durumları serebral palsi, işitme kaybı, otizm spektrum bozukluğu, inme sonrası rehabilitasyon ve uzun vadeli yatağa bağımlılık olarak sıraladı.

Evde bakım ve merkez rehabilitasyonu ortasında istikrar şart

Evde bakım ile profesyonel rehabilitasyon merkezleri ortasındaki farklara da değinen Tetik, “Evde bakımın en büyük avantajı kişinin kendi ortamında rahat hissetmesidir. Aile takviyesi daha fazla olur ve günlük ömür içinde uygulama yapmak kolaylaşır. Rehabilitasyon merkezlerinde ise uzman gruplar, özel aygıtlar ve sistemli terapi takviyesi bulunur. Bilhassa ağır fizik tedavi yahut özel eğitim gereken durumlarda merkez dayanağı daha tesirli olabilir. Ekseriyetle en güzel sonuç, merkezde öğrenilen çalışmaların meskende devam ettirilmesiyle alınır.” sözünde bulundu.

Bakım yükü aileyi tükenmişliğe sürükleyebilir

Bakım veren aile bireylerinin ruhsal yüküne de dikkat çeken Öğr. Gör. Gönül Kil Tetik, “Sürekli bakım vermek vakitle insanı hem fizikî hem de duygusal olarak yorabilir. Bu çok olağan bir durumdur. Bakım veren kişinin kendine de vakit ayırması gerekir. Gerektiğinde dayanak istemekten çekinilmemelidir. Bakım yükünü paylaşmak, dinlenmek, toplumsal hayattan kopmamak ve ruhsal takviye almak tükenmişliği önlemeye yardımcı olur.” halinde konuştu.

Engellilik çeşitlerine nazaran farklı rehabilitasyon yaklaşımları olmalı

Rehabilitasyon sürecinin bireyin pürüz tipine nazaran değiştiğini belirten Tetik, “Her bireyin muhtaçlığı farklı olduğu için rehabilitasyon da ona nazaran planlanır. Fizikî pürüzlerde hareket ve günlük hayat maharetleri üzerinde durulur. Zihinsel manilerde öğrenme ve öz bakım maharetleri desteklenir. Otizm üzere gelişimsel farklılıklarda ise irtibat ve toplumsal hünerler ön plandadır.” dedi.

Amaç bağımsız ve memnun bir yaşam

Bağımsız hayat maharetlerinin geliştirilmesinde günlük hayatın kıymetli bir araç olduğunu söyleyen Tetik, “Küçük sorumluluklar vermek çok değerlidir. Kendi başına yapabildiği şeyleri yapmasına fırsat verilmelidir. Örneğin kendi kıyafetini seçmek, sofraya yardım etmek, kolay mesken işlerine katılmak ve para kullanmayı öğrenmek günlük hayat maharetlerini artırabilir. Muvaffakiyetleri takdir etmek kişinin özgüvenini güçlendirir.” tabirinde bulundu.

İdeal bir rehabilitasyon süreci nasıl olmalı?

İdeal bir rehabilitasyon sürecinin yalnızca tıbbi bir süreç olmadığını vurgulayan Tetik, “İyi bir rehabilitasyon yalnızca tedavi değildir. Kişinin hem fizikî hem ruhsal hem de toplumsal olarak desteklenmesi gerekir. Doktor, fizyoterapist, psikolog ve özel eğitim uzmanlarının birlikte çalışması değerlidir. Ailenin sürece katılması ve bireyin gereksinimlerine uygun plan yapılması rehabilitasyonun muvaffakiyetini artırır. Asıl gaye bireyin mümkün olduğunca bağımsız ve memnun bir ömür sürmesini sağlamaktır.” formunda kelamlarını tamamladı.

 

 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı